تبلیغات


























 
:: یادداشت

قافله عشق ویژه نامه اربعین حسینی تهیه شده در مرکز ملّی پاسخگویی به پرسش های دینی نمایندگی اصفهان
قافله عشق
قافله عشق
ویژه نامه اربعین حسینی
تهیه شده در مرکز ملّی پاسخگویی به پرسش های دینی نمایندگی اصفهان


 برای دریافت فایل PDF ویژه نامه اینجا کلیک کنید.


1. اولین فردی که با پای پیاده به کربلا برای زیارت اربعین مشرف شد، چه کسی بود؟
2. پیاده‌روی برای چه اموری مستحب شمرده‌شده است؟
3. آیا منظور از خطوة در روایت قدم‌های زائر از محل اقامت در کربلا تا حرم نیست؟ و اصلاً سفارشی به پیاده‌روی نشده باشد؟
4. آیا از علمای طراز اول شیعه سابق بر این با پای پیاده به زیارت اربعین مشرف شده‌اند؟ یا این رسم جدید است؟
5. نیت زائر باید چگونه باشد ؟ «بخشش گناهان»، «رفع تکلیف»، «دعا و عزاداری» و ...
6. زیارت امام حسین علیه‌السلام در زندگی انسان چه تأثیراتی دارد؟
7. در زیارت امام حسین(علیه السلام) چه خصوصیتی وجود دارد که این‌همه ثواب برای آن بیان می‌شود؟ مثلاً در روایات آمده «زیارت قبر امام حسین مانند زیارت خداست»
8. آیا زیارت دسته‌جمعی میلیونی اربعین می‌تواند تأثیرات اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی مثبتی هم داشته باشد؟
9. زیارت با پای پیاده در مسیرهای طولانی چه پیامی دارد؟
10. محورهای اصلی زیارت اربعین چیست؟
11. حکم قرائت زیارت اربعین چیست ؟ مستحب یا واجب ؟
12. آیا زیارت کربلا در حال خوف و ترس جایز است ؟
13. با اینکه خلفا و حکّام ستمگر، طی دوران مختلف، چندین مرتبه حرم حضرت سیّدالشّهداء(علیه السلام) را با خاک یکسان کرده و به آب بستند، آیا مکان حرم مطهّر و قبر کنونی، جایگاه اصلی و مدفن حضرت امام حسین(علیه السلام) است؟ از چه راهی این مطلب اثبات می‌شود.
14. محدودۀ حرم سیّدالشّهداء(علیه السلام) در زمان فعلی کجا است؟
15. بعضی می‌گویند: «قبل از اذان صبح در حرم امام حسین(علیه السلام) بوی سیب به مشام می‌رسد» آیا این مطلب صحیح است؟
16. چه اسراری در زیارت اربعین امام حسین(علیه السلام) نهفته است که به فرموده امام عسکری(علیه السلام) این زیارت از نشانه‌های مؤمن به شمار می‌رود؟
17. آیا به مشقت افتادن برای زیارت اربعین جایز است؟
18. با توجه به اینکه در مسیر زیارت، مردان و زنان به‌صورت مختلط و پیاده در مسیری طولانی هستند. و اختلاط با نامحرم کاری حرام و زیارت امری مستحب است، آیا ترک پیاده‌روی  افضل نیست؟
19. آمارها حاکی است که در سال 1434 قمری، شش هزار موکب برای پذیرایی از زائران برپا شد (که این مواکب هزینه‌ای بالغ‌بر 150میلیارد تومان را در برداشته است) نظر به هزینه‌های هنگفت این سفر زیارتی، بهتر نیست این هزینه برای مخارج فقراء مصرف شود؟
20. با توجه به اینکه در دین اسلام حضور زنان در جامعه برای تردد به مساجد مکروه دانسته شده و ماندن در خانه را ترجیح داده ، آیا استحباب زیارت برای زنان نیز هست؟


پاسخ این سؤالات همراه با جزئیاتی از واقعه اربعین حسینی را می توانید در ادامه مطلب مطالعه فرمایید:


1. اولین فردی که با پای پیاده به کربلا برای زیارت اربعین مشرف شد، چه کسی بود؟
«اولین زائر امام حسین علیه‌السلام با پای پیاده در اولین اربعین»
جابر بن عبدالله انصاری (ره) صحابی جلیل‌القدر رسول اعظم دارد. او برای اولین بار با پای پیاده از مدینه به کربلا آمد و به زیارت امام حسین (علیه السلام) توفیق یافت. (محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج 98، ص 334.) این سنت مقدّس پیاده‌روی برای زیارت امام حسین (علیه السلام) از روزگار امامان (علیه السلام) وجود داشته است و ائمه (علیهم السلام) می‌فرمودند: هر کس پیاده به زیارت امام حسین (علیه السلام) برود، پاداشی چنین و هر کس سواره برود، پاداشی چنان خواهد داشت.
مردم عراق نیز از گذشته‌های دور، پیاده به زیارت حرم ائمه (علیهم السلام) می‌رفتند و این سنت تا امروز ادامه داشته و بارزترین پیاده‌روی‌ها، پیاده‌روی اربعین حسینی است. البته نظام بعثی عراق در دوره حکومتش مانع پیاده‌روی اربعین شد؛ ولی مردم این سنت را مخفیانه ادامه دادند؛ همچنین در ایران و سوریه این سنت ادامه یافت.
در اربعین، اهل‌بیت امام (علیه السلام) پس از تحمل رنج‌ها و آزار فراوان از شام به کربلا بازگشتند. شیعیان در تأسی به اهل‌بیت (علیهم السلام) در این روز پیاده به زیارت مشرف می‌شوند.


2. پیاده‌روی برای چه اموری مستحب شمرده‌شده است؟
استحباب پیاده‌روی به‌سوی مساجد؛ (شیخ حرّ عاملی، وسائل‌الشیعه، ج 5، ص 201.)
استحباب پیاده‌روی در تشییع‌جنازه؛ (شیخ حرّ عاملی، وسائل‌الشیعه، ج 7، ص 455.)
استحباب پیاده‌روی امام هنگام رفتن به مصلا در نماز عید؛ (شیخ حرّ عاملی، وسائل‌الشیعه، ج 16، ص 152.)
استحباب پیاده‌روی برای حج و عمره؛ (شیخ حرّ عاملی، وسائل‌الشیعه، ج 11، ص 79.)
استحباب پیاده رفتن به رمی جمرات؛ (شیخ حرّ عاملی، وسائل‌الشیعه، ج 14، ص 59.)
استحباب پیاده رفتن به زیارت مؤمن؛ ( شیخ صدوق، ثواب الاعمال، ص 293.)
استحباب پیاده رفتن به زیارت امام حسین علیه‌السلام. (وسائل الشیعه، ج 14، ص 439)
مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَى وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ جَمِیعاً عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُبَیْدِ اللَّهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ النَّهَاوَنْدِیِّ عَنْ أَبِی إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ ثُوَیْرِ بْنِ أَبِی فَاخِتَةَ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع‏ یَا حُسَیْنُ مَنْ خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ یُرِیدُ زِیَارَةَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع- إِنْ کَانَ مَاشِیاً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةً وَ حَطَّ بِهَا عَنْهُ سَیِّئَةً حَتَّى إِذَا صَارَ بِالْحَائِرِ کَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِینَ‏ وَ إِذَا قَضَى مَنَاسِکَهُ کَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَائِزِینَ حَتَّى إِذَا أَرَادَ الِانْصِرَافَ أَتَاهُ مَلَکٌ فَقَالَ لَهُ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ رَبُّکَ یُقْرِئُکَ السَّلَامَ وَ یَقُولُ لَکَ اسْتَأْنِفْ فَقَدْ غُفِرَ لَکَ مَا مَضَى.


3. آیا منظور از خطوة در روایت قدم‌های زائر از محل اقامت در کربلا تا حرم نیست؟ و اصلاً سفارشی به پیاده‌روی نشده باشد؟
آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی:
این حرف کاملاً مخالف با روایات است. از روایات استفاده می‌شود که این ثواب برای هر زائری است که از هر نقطه‌ای به کربلا برود ولو هزاران فرسنگ فاصله داشته باشد. این‌طور نیست که مختص زوّاری باشد که در کربلا حضور یافته‌اند. چون در بعضی از روایات عبارت «من منزله» را دارد، نظیر «من خرج من منزله یرید زیارة الحسین بن علی(علیهما السلام) إن کان ماشیاً کتب الله له بکل خطوةٍ حسنة»، منزل در اینجا یعنی از وطن خودش و جایی که در آن زندگی می‌کند نه در مکانی که در کربلا استقرار پیداکرده است. در همین باب استحباب مشی روایات فراوانی وجود دارد. (www.khabaronline.ir)


4. آیا از علمای طراز اول شیعه سابق بر این با پای پیاده به زیارت اربعین مشرف شده‌اند؟ یا این رسم جدید است؟
آنچه در بررسی‌های تاریخی به‌دست‌آمده این است که ائمه (علیهم السلام) برای زیارتِ پیاده خانه خدا هم توصیه کرده‌اند و هم عمل، علاوه بر این، روایات متعددی درباره پیاده رفتن (ماشیاً) به زیارت امام حسین (علیه السلام) وجود دارد و جالب آنکه این رسم از همان بدو وقوع واقعه عاشورا مرسوم شده که زیارت جابر و عطیه کوفی و بعد کاروان اسراء شاهدی است بر این مدعا.
بعدازآن تا زمان مرحوم محدث نوری این امر تقریباً مسکوت ماند و مرسوم نبود تا چهار پنج قرن قبل که سنت پیاده رفتن از نجف به کربلا در ایام اربعین احیاء شد و علمای حوزه‌های علمیه نجف، کاظمین و سامرا این امر را رسم کردند به‌گونه‌ای که شب‌های جمعه در طول سال حوزه‌های علمیه برای زیارت سیدالشهدا (علیه السلام) تعطیل می‌شد.
ازجمله این علماء شیخ انصاری، آخوند خراسانی و ... تا می‌رسد به علمای معاصری که اکنون در قم حضور دارند غالباً سابقه زیارت اربعین با پای پیاده رادارند.
خاطره‌ای از آیت‌الله مکارم شیرازی نیز نقل‌شده که گفته بودند در سال‌هایی که در نجف تحصیل می‌کردیم برای زیارت اربعین راهی شدیم و تعجیل داشتیم برای رسیدن به کربلا، درراه به‌جایی که محل میزبانی از مهمانان بود رسیدیم و میزبان تأکید داشت که ما آنجا بمانیم درحالی‌که این توقف با برنامه‌ریزی ما همخوانی نداشت، نهایتاً میزبان برای نگاه‌داشتن ما به‌زور متوسل شد!!
بنابراین، این پیاده‌روی امر جدیدی نیست و سابقه طولانی دارد، گرچه عظمت امروزی که روشنگری جهانی را به برکت انقلاب اسلامی همراه با خود دارد شاید نداشته است چراکه امروز دیگر همه دنیا اعم از مسلمان و غیرمسلمان «اربعین» را می‌شناسند!


5. نیت زائر باید چگونه باشد؟ «بخشش گناهان» ، «رفع تکلیف»، «دعا و عزاداری» و...
یکی از نکاتی که در استحباب زیارت امام حسین(علیه‌السلام) هست این است که تأکید شده این زیارت را از روی حبّ به رسول خدا(ص)، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) و فاطمه زهرا(س) انجام دهید. این عجیب است که چه سرّی در این مطلب وجود دارد. انسان وقتی می‌خواهد امام حسین(علیه السلام) را زیارت کند حبّاً لرسول الله و أمیرالمؤمنین و فاطمه زهرا(علیهم‌السلام) باشد. همچنان که امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرماید «روز قیامت ندا می‌شود زائرین حسین(علیه‌السلام) کجا هستند؟» ببینید این چه عنوان عجیبی است که در روز قیامت خود زائر امام حسین بودن موضوعیت دارد مثل أین الرجبیون. «عده بسیار زیادی برمی‌خیزند از آن‌ها سؤال می‌شود شما از زیارت امام حسین(علیه‌السلام) چه چیز اراده کردید؟»
گاهی اوقات قصد ما از زیارت این است که دو رکعت نماز در حائر بخوانیم و حاجتمان را بگیریم، گرفتاری‌هایمان را حل کنیم، این‌ها درست است اما آنچه مهم است این است که انسان همان‌طور که گاهی(بلاتشبیه) به فرزند یک بزرگی اظهار ارادت می‌کند تا به آن بزرگ بگوید من به شما علاقه دارم، در این روایات هم این‌چنین آمده. وقتی روز قیامت از زوار امام حسین(علیه‌السلام) سؤال می‌شود شما به چه قصدی به زیارت امام حسین(علیه‌السلام) رفتید؟ می‌گویند: «به خاطر محبت رسول‌الله، فاطمه و علی، خطاب می‌آید: «این‌ها خمسه‌ی طیبه هستند ملحق به آن‌ها شوید. شما با آن‌ها و در درجه‌شان هستید. بروید تحت لواء رسول‌الله که در دست امیرالمؤمنین است قرار گیرید تا وارد بهشت شوید.»
قَالَ الصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ نَادَى مُنَادٍ: أَیْنَ زُوَّارُ الْحُسَیْنِ؟ فَیَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ، فَیُقَالُ‏ لَهُمْ: مَا أَرَدْتُمْ فِی زِیَارَةِ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلَامُ؟ فَیَقُولُونَ: أَتَیْنَاهُ حُبّاً لِرَسُولِ‏ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ حُبّاً لِعَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ، وَ رَحْمَةً لَهُ مِمَّا ارْتُکِبَ مِنْهُ، فَیَقُولُ لَهُمْ: هَذَا مُحَمَّدٌ وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ‏ فَأُلْحِقُوا بِهِمْ، فَأَنْتُمْ مَعَهُمْ فِی دَرَجَتِهِمْ.(هدایة الأمة إلى أحکام الأئمة علیهم السلام، ج-5، ص: 497)


6. زیارت امام حسین علیه‌السلام در زندگی انسان چه تأثیراتی دارد؟
پاسخ این سؤال با 3 روایت تقدیم می‌شود، البته احصاء فواید و تأثیرات زیارت در این مقال نمی‌گنجد:
روایت اول:
امام صادق(علیه‌السلام) :«هر که یک سال بر او بگذرد و به زیارت قبر حسین (علیه السلام) نرود، خداوند یک سال از عمر او می‏کاهد و اگر بگویم که یکى از شما سی‌سال، پیش از اجل خود می‏میرد، راست گفته‏ام و این، برای آن است که زیارت امام حسین(علیه‌السلام) را ترک می‏کنید.
عن ابی عبدالله:  مَن أتى‏ عَلَیهِ حَولٌ لَم یَأتِ قَبرَ الحُسَینِ ع نَقَصَ اللَّهُ مِن عُمُرِهِ حَولًا، و لَو قُلتُ إنَّ أحَدَکُم یَموتُ قَبلَ أجَلِهِ بِثَلاثینَ سَنَةً لَکُنتُ صادِقاً؛ و ذلِکَ أنَّکُم تَترُکونَ زِیارَتَهُ. (تهذیب الاحکام، ج6، ص43)
روایت دوم:
از امام صادق علیه‌السلام روایت‌شده: به خدا قسم، اگر در فضیلت زیارت امام حسین علیه‌السلام با شما سخن می‌گفتم، قطعاً، حج را به‌طورکلی رها می‌کردید، و هیچ‌کدام از شما حج نمی‌رفت، مگر نمی‌دانی که خداوند سبحان قبل از اینکه مکه را حرم خود بگیرد، کربلا را حرم امن و مبارک خود گرفت، ابن ابی یعفور عرضه داشت؛ خداوند حج بیت‌الله را بر مردم واجب نمود درحالی‌که ذکری از زیارت امام حسین علیه‌السلام نیاورد، حضرت فرمودند: اگرچه این‌گونه است، چراکه این چیزی است که خداوند آن را چنین قرار داده است، آیا نشنیده‌ای کلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام را که: همانا کف پا( باطن قدم) سزاوارتر به مسح کشیدن نسبت به روی پا می‌باشد، لیکن خداوند مسح ظاهر پا را بر بندگان واجب نموده است، آیا نمی‌دانی که احرام بستن اگر در حرم بود، بهتر می‌بود، لیکن خداوند احرام بستن را در غیر حرم مفروض نمود.
عَنِ ابْنِ أَبِی یَعْفُورٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ وَ اللَّهِ لَوْ أَنِّی حَدَّثْتُکُمْ فِی فَضْلِ زِیَارَتِهِ لَتَرَکْتُمُ الْحَجَّ رَأْساً وَ مَا حَجَّ أَحَدٌ وَیْحَکَ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ اتَّخَذَ کَرْبَلَاءَ حَرَماً آمِناً مُبَارَکاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَ مَکَّةَ حَرَماً قَالَ ابْنُ أَبِی یَعْفُورٍ قَدْ فَرَضَ اللَّهُ عَلَى النَّاسِ حِجَّ الْبَیْتِ وَ لَمْ یَذْکُرْ زِیَارَةَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ ع قَالَ وَ إِنْ کَانَ کَذَلِکَ فَإِنَّ هَذَا شَیْ‏ءٌ جَعَلَهُ اللَّهُ هَکَذَا أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع إِنَّ بَاطِنَ الْقَدَمِ أَحَقُّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِ الْقَدَمِ وَ لَکِنَّ اللَّهَ فَرَضَ هَذَا عَلَى الْعِبَادِ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِحْرَامَ لَوْ کَانَ فِی الْحَرَمِ کَانَ أَفْضَلَ لِأَجْلِ الْحَرَمِ وَ لَکِنَّ اللَّهَ صَنَعَ ذَلِکَ فِی غَیْرِ الْحَرَمِ(وسائل الشیعه/ج14/ص514)
روایت سوم:
امام صادق(علیه السلام)در مورد زیارت مزار امام حسین(علیه السلام): هر که او را زیارت کند، خداوند نیازهایش را برآورد و آنچه از امور دنیا که برایش اهمیت داشته را کفایت فرماید و همچنین زیارت امام حسین(علیه السلام) رزق بنده را زیاد می‌کند، و آنچه برای زیارت هزینه کند، برمی‌گردد.
عنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع‏ فی زیارة قبر الحسین: مَن زارَهُ کانَ اللّهُ لَهُ مِن وَراءِ حَوائِجِهِ، وکَفى ما أهَمَّهُ مِن أمرِ دُنیاهُ، وإنَّهُ یَجلِبُ الرِّزقَ عَلَى العَبدِ، و یُخلِفُ عَلَیهِ ما یُنفِقُ . (تهذیب الاحکام، ج6، ص4)


7. در زیارت امام حسین(علیه السلام) چه خصوصیتی وجود دارد که این‌همه ثواب برای آن بیان می‌شود؟ مثلاً در روایات آمده «زیارت قبر امام حسین مانند زیارت خداست»

بیشتر این روایات ترغیب و تحریص به زیارت است. به تعبیر استاد بزرگوار ما حضرت امام خمینی! دانه می‌ریزند تا کبوتر بگیرند. مردم با تشویق شدن به زیارت، به‌خصوص زیارت امام حسین(علیه السلام)، به‌سوی ولایت حرکت می‌کنند. زیارت امام حسین(علیه السلام) هم مظهر تولّی است و هم تبرّی. همچنین زیارت ایشان و انس و ارتباط با آن حضرت، فضائل اخلاقی و صفات نیکوی انسانی مانند صبر، گذشت، ایثار و فداکاری را در وجود شیعیان، نهادینه می‌کند.( www.almazaheri.ir)


8. آیا زیارت دسته‌جمعی میلیونی اربعین می‌تواند تأثیرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مثبتی هم داشته باشد؟
نمونه‌ای از تأثیرات جهانی فرهنگ اربعین فرهنگ اقتصادی صحیح و اقتصاد فرهنگی در این مسیر است، چراکه به‌عنوان آغازی بر حذف دلار از مبادلات ایران و جهان اسلام، به زائرین ایرانی اربعین امسال توصیه‌شده برای مخارج خود (و یا حتی مبالغ احتیاطی همراه) دلار خریداری نکرده و تنها از ریال ایران و یا دینار عراق استفاده کنند. البته آثار بسیار زیادی داشته و این زیارت از بهترین رسانه‌های معرفی تشیع در جهان به شمار می‌رود.


9. زیارت با پای پیاده در مسیرهای طولانی چه پیامی دارد؟
پیام مهم پیاده‌روی اربعین این است که انسان خود را برای سفر آخرت آماده کند آن¬هم با کوله باری سبک چراکه انسان هرچه کوله بارش سنگین‌تر باشد سخت‌تر حرکت می‌کند، بنابراین، آنچه در این مسیر می‌توان یاد گرفت و تجربه کرد حضور همه مردم از اقشار مختلف است حتی افراد بی‌بضاعتی که در زندگی شهری امروزه وسعشان کم باشد اما ایمان و اخلاص و باورشان بالا است. غبطه می‌خوریم وقتی می‌بینیم افراد معلول و روی ویلچیر در این مسیر قرار می‌گیرند.
مسئله بعدی در این پیاده‌روی اتحاد و یکپارچگی است یعنی در میان مردمی زندگی می‌کنیم با قومیت، رنگ و نژادهای مختلف. جذابیت زیارت اربعین به‌قدری زیاد است که نه‌فقط در میان شیعه بلکه در میان اهل سنت و حتی مسیحیان هم استقبال را می‌بینیم که حتی کلیمیان و مسیحیان موکب برپا کرده و به زائران امام حسین(علیه‌السلام) خدمت می‌کنند و عظمت عشق حسینی را تصویر می‌کشند.
سبک زندگی دینی به معنای گذشتن از مال برای برادران و خواهران دینیِ دیگر در موکب‌های ایرانی و عراقی به زیبایی به تصویر کشیده می‌شود، وقتی می‌توان چند روز این¬طور بو،د باقی سال هم می‌توان چنین شد و این پیاده‌روی درواقع تمرین است برای رسیدن به مقام عالی انسانی که با زیارت امام حسین(علیه‌السلام) محقق می‌شود. (www.qudsonline.ir)


10. محورهای اصلی زیارت اربعین چیست؟
الف: بیان هدف قیام امام حسین علیه‌السلام (فَأَعْذَرَ فِی الدُّعَاءِ وَ مَنَحَ النُّصْحَ وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ)
ب: فریفته نشدن از دنیا  (مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْیَا وَ بَاعَ حَظَّهُ بِالْأَرْذَلِ الْأَدْنَى وَ شَرَى آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الْأَوْکَسِ وَ تَغَطْرَسَ وَ تَرَدَّى فِی هَوَاهُ )
البته به موضوعاتی همچون (ترسیم سیمای امام حسین(علیه‌السلام) و ویژگی‌های آن حضرت، ترویج فرهنگ جهاد و شهادت ، شناخت چهره مخالفان ، تبرّی از دشمنان ) نیز اشاره‌شده است.


11. حکم قرائت زیارت اربعین چیست؟ مستحب یا واجب؟
به‌طورکلی زیارت امام حسین(علیه السلام) ازنظر مراجع و فقها، مستحب است، نه واجب؛ علاوه بر اینکه روایات فراوانی بر استحباب زیارت امام حسین(علیه السلام) هست. سیرۀ ائمّۀ دین(علیهم السلام) و سیرۀ مراجع و علمای بزرگ تشیّع و سیرۀ شیعه بر استحباب است، نه وجوب. بلکه در تشیّع، استحباب زیارت، امری ضروری است و روایاتی که کلمۀ وجوب در آن‌ها به‌کاررفته است، مراد استحباب مؤکّد است و همۀ بزرگان دین، این جمع را پذیرفته‌اند. (www.almazaheri.ir)


12. آیا زیارت کربلا در حال خوف و ترس جایز است؟
پاسخ این سؤال با دو روایت تقدیم می‌شود:
معاویه بن وهب از امام صادق علیه‌السلام نقل کرده است که آن حضرت فرمود: اى معاویه ! زیارت قبر حسین علیه‌السلام را به جهت خوف و ترس، رها نکن.
عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ لِی یَا مُعَاوِیَةُ لَا تَدَعْ‏ زِیَارَةَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ ع لِخَوْفٍ فَإِنَّ مَنْ تَرَکَهُ‏ رَأَى مِنَ الْحَسْرَةِ مَا یَتَمَنَّى أَنَّ قَبْرَهُ کَانَ عِنْدَهُ أَ مَا تُحِبُّ أَنْ یَرَى اللَّهُ شَخْصَکَ وَ سَوَادَکَ فِیمَنْ یَدْعُو لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْأَئِمَّةُ ع. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏10، ص: 278)
در روایت دیگرى محمد بن مسلم از امام باقر علیه‌السلام نقل کرده است که آن حضرت از من سؤال کرد: آیا قبر حسین علیه‌السلام را زیارت کردى ؟ گفتم : بله ، اما با ترس و خوف . حضرت فرمود: ثواب این کار به‌اندازه ترس و خوف است . هر کس با ترس به زیارت قبر حسین علیه‌السلام بیاید، خداوند او را از ترس و وحشت ، در روزى که مردم براى پس دادن حساب به خداوند جهانیان برمی‌خیزند، در امان نگه می‌دارد و درحالی‌که آمرزیده شده بازمی‌گردد و پیامبر صلی‌الله علیه و آله به دیدارش می‌آید و برایش دعا می‌کند و با نعمتى از خدا و فضلى بازمی‌گردد که هیچ بدى، به آن‌ها خدشه وارد نمی‌کند. 
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ‏ مُسْلِمٍ‏ فِی حَدِیثٍ طَوِیلٍ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ع هَلْ تَأْتِی قَبْرَ الْحُسَیْنِ ع قُلْتُ نَعَمْ عَلَى خَوْفٍ‏ وَ وَجَلٍ فَقَالَ مَا کَانَ مِنْ هَذَا أَشَدَّ فَالثَّوَابُ فِیهِ عَلَى قَدْرِ الْخَوْفِ وَ مَنْ خَافَ فِی إِتْیَانِهِ آمَنَ اللَّهُ رَوْعَتَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ یَوْمَ یَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِینَ‏ وَ انْصَرَفَ بِالْمَغْفِرَةِ وَ سَلَّمَتْ عَلَیْهِ الْمَلَائِکَةُ وَ زَارَهُ النَّبِیُّ ص وَ دَعَا لَهُ- وَ انْقَلَبَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ یَمْسَسْهُ سُوءٌ وَ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللَّهِ ثُمَّ ذَکَرَ الْحَدِیثَ. (کامل الزیارات، النص، ص: 127)
در روایت دیگرى از اصم بن بکیر به نقل از امام صادق علیه‌السلام آمده است که به آن حضرت عرض کردم ؛ من وقتى در ارجان منزل می‌کنم ، دلم شوق قبر پدرت را می‌کند، آنگاه بادلی لرزان و با ترس خارج می‌شوم و تا زمانى که برمی‌گردم از سلطان ، بدخواهان و ارباب مصلحت ، می‌ترسم . امام فرمود، اى پسر بکیر! آیا دوست ندارى که خداوند تو را درباره ما ترسان ببیند؟ آیا نمی‌دانی کسى که به خاطر ما بترسد، خداوند او را در سایه عرش خود قرار می‌دهد و با حسین علیه‌السلام در زیر عرش هم‌سخن می‌شود و خداوند او را در اضطراب و پریشانی‌های روز قیامت که مردم در اضطراب و پریشانى هستند، در امان نگه می‌دارد و اگر مضطرب و پریشان شود، ملائکه به او قوت قلب بدهند و با بشارت بر او قلبش را تسکین دهند. (کامل الزیارات / ترجمه ذهنى تهرانى، ص: 409)


13. بااینکه خلفا و حکّام ستمگر، طی دوران مختلف، چندین مرتبه حرم حضرت سیّدالشّهداء(علیه السلام) را با خاک یکسان کرده و به آب بستند، آیا مکان حرم مطهّر و قبر کنونی، جایگاه اصلی و مدفن حضرت امام حسین(علیه السلام) است؟ از چه راهی این مطلب اثبات می‌شود.
آیت‌الله مظاهری دامت برکاته: 
ائمّۀ طاهرین(علیهم السلام)، قبور مطهّر ائمّۀ قبلی را عملاً امضا فرموده و رفت‌وآمد در آن امکنۀ مبارکه داشته‌اند  و این بهترین دلیل است. (www.almazaheri.ir)


14. محدودۀ حرم سیّدالشّهداء(علیه السلام) در زمان فعلی کجا است؟
حرم کلّیۀ ائمّۀ طاهرین(علیهم السلام) آنجاست که ابدان مطهّر آن‌ها دفن است و رواق‌های متّصل به آن‌ها و هر رواقی که به آن اضافه شود، جزو حرم نیست و احکام حرم را ندارد، ولی مربوط به آن امام(علیه السلام) است. (www.almazaheri.ir)


15. بعضی می‌گویند: «قبل از اذان صبح در حرم امام حسین(علیه السلام) بوی سیب به مشام می‌رسد» آیا این مطلب صحیح است؟
در برخی از روایات نظیر این مطلب آمده است، لکن این مسئله مربوط به کسانی است که شامۀ آن‌ها حسینی است و به‌واسطۀ اتّصال به ولایت، به مقاماتی رسیده و به درجاتی دست‌یافته باشند؛ همچنان که در همان روایات به این مطلب تصریح‌شده که: «فَإِنَّهُ یَجِدُهُ إِذَا کَانَ مُخْلِصاً» (www.almazaheri.ir)


16. چه اسراری در زیارت اربعین امام حسین (علیه السلام) نهفته است که به فرموده امام عسکری (علیه السلام) این زیارت از نشانه‌های مؤمن به شمار می‌رود؟
باید توجه داشت اینجا تأکید بر زیارت اربعین است وگرنه زیارت عاشورا توصیه می‌شد، یعنی رازی در زیارت اربعین است که آن را امام حسن عسکری (علیه‌السلام) هم‌ردیف نماز قرار می‌دهد، بنابراین، اربعین امام حسین(علیه‌السلام) هم موضوعیت دارد به نشانه بندگی در درگاه خدا و هم طریقیت یعنی قرب الی الله و دستیابی به ولایت خدا.
البته اصل زیارت امام حسین(علیه‌السلام) امری مستحب و دارای ثواب و حسنات است اما درعین‌حال برخی علما به دلیل برخی روایاتی که مؤمنان را ملزم به زیارت امام حسین(علیه‌السلام)  می‌کند، جایگاه آن را در حد واجب می‌دانند به‌ویژه در روز اربعین؛ یعنی بر کسانی که توانایی دارند حداقل یک‌بار در عمرشان واجب است همچون وجوب حج که علامه مجلسی هم پدر و هم پسر هر دو به علت کثرت روایاتی که وجوب زیارت امام حسین (علیه السلام) را بیان می‌کند، به این طریق متمایل‌اند!


17. آیا به مشقت افتادن برای زیارت اربعین جایز است؟
جایگاه زیارت سید الشهداء(علیه‌السلام) نزد ائمه به‌اندازه‌ای مقام دارد که فرموده‌‌اند: اگر احتمال ضرر، در سفر حج بدهید به‌طوری‌که آن سفر شمارا به مشقت و رنج بیاندازد، حج از شما ساقط است؛ اما در مسیر زیارت امام حسین(علیه‌السلام) تمام سختی‌‌ها اعم از گرسنگی، تشنگی، پیاده‌روی، و طی جاده‌های طولانی همگی از پاداش برخوردار است؛ و حتی در برخی از روایات آنانی که توانایی زیارت دارند و نمی‌روند مورد سرزنش ائمه طاهرین قرارگرفته‌اند؛ حنان از قول امام صادق(علیه‌السلام) می‌‌فرماید: «حنان می‌گوید: به امام صادق عرض کردم، چه می‌فرمایید درباره زیارت قبر مطهر حضرت حسین بن علی، زیرا از بعضی راویان احادیث شما به ما خبر رسیده که زیارت قبر آن حضرت با ثواب یک حج و عمره برابر است؟ امام فرمود: تعجب نکن کسی که می‌گوید به همه این ثواب می‌رسد؛ ولی تو قبر آن حضرت را زیارت کن و به آن حضرت جفا نکن، زیرا که آن حضرت سید جوانان شهید و سرور آقای جوانان اهل بهشت و همچون یحیی بن زکریا است و آسمان و زمین بر این دو نفر گریست. (وسائل الشیعة، ج‏14، ص: 451)


18. با توجه به اینکه در مسیر زیارت، مردان و زنان به‌صورت مختلط و پیاده در مسیری طولانی هستند. و اختلاط با نامحرم کاری حرام و زیارت امری مستحب است، آیا ترک پیاده‌روی  افضل نیست؟
اولاً: این‌گونه اختلاط حرام نیست و کسی از فقها، فتوا به حرمت این‌گونه اختلاط نداده است. اختلاطی که از ازدحام ناشی می‌شود، مثل اختلاط در حج، نماز جمعه، نماز عیدین و پیاده‌روی برای زیارت امام حسین(علیه السلام) و ازدحام داخل حرم شریف، خودبه‌خود حرام نیست؛ بلکه فقها به‌طور عام فتوا به کراهت داده‌اند. نوعی از اختلاط هم به معنای معاشرت و ارتباط نزدیک زنان با مردان بیگانه است که معمولاً در مدارس و ادارات دولتی و بیمارستان‌ها و امثال آن فراوان و مدام اتفاق می‌افتد و آیت‌الله خویی فتوا به حرمت آن داده‌اند. بنابراین اگر در زیارت پیادگان اختلاطی باشد، از نوع اوّل است که حرام نیست.
ثانیاً: برفرض که اختلاط از نوع دوم، از برخی اشخاص کم اراده و ضعیف‌النفس پدید آید؛ این سبب ترک سنت دینی نمی‌شود؛ وگرنه اکثر واجبات عبادت که در آن نوعی آمیختگی دو جنس وجود دارد، مثل حج و نماز جمعه و نماز عیدین و نماز میت و غیر آن باید تعطیل شود. از زراره نقل‌شده است:
امام باقر(علیه السلام) در تشییع‌جنازه مردی از قریش حضور داشتند و من و عطا هم بودیم. وقتی زنی فریادی زد، عطا گفت: یا ساکت شو یا من برمی‌گردم. زن سکوت نکرد و عطا بازگشت. من به امام عرض کردم که عطا بازگشت. حضرت فرمود: چرا؟ سخن او را یادآور شدم. حضرت فرمود: «به راه ادامه بده. ما اگر همراه با حق، منکری دیدیم، نباید حق را رها کنیم؛ وگرنه حق مسلمانی را ادا نخواهیم کرد.» وقتی امام بر جنازه نماز خواند، خویشان میت گفتند: شما توان ندارید؛ بازگردید؛ خداوند شمارا اجر دهد. اما حضرت از ناتمام گذاشتن مراسم تشییع خودداری کرد و بازنگشت. (الکافی، ج‏3، ص: 171)


19. آمارها حاکی است که در سال 1434 قمری، شش هزار موکب برای پذیرایی از زائران برپا شد (که این مواکب هزینه‌ای بالغ‌بر 150میلیارد تومان را در برداشته است) نظر به هزینه‌های هنگفت این سفر زیارتی، بهتر نیست این هزینه برای مخارج فقراء مصرف شود؟

پرداخت هزینه‌ها دو نوع است: گاه واجب است و گاهی مستحب. انفاق واجب، مثل پرداخت هزینه افراد تحت تکفل و زکات و خمس و کفّارات و آنچه به دلیل نذر در مورد خاص داده می‌شود. اما انفاق مستحبی، مثل صدقه و تبرعّات و اوقاف و آنچه فی سبیل الله هزینه می‌گردد.
در مورد انفاق‌های واجب که برای تأمین نیاز فقرا و ایتام سادات و غیر آنان واجب است، مؤسسات دولتی و مردمی باید به گردآوری و هزینه کردن زکات و خمس و کفارات مالی در جای آن اقدام کنند و حق ندارند آن را در غیر از موارد تعیین‌شده، حتی در شعائر حسینی هزینه کنند. امّا نذورات و انفاق‌های مستحب با انواع گوناگون آن، تابع نیت نذر کنندگان و هزینه کنندگان است. به هر نیتی که نذر کرده‌اند، باید طبق آن هزینه شود و انفاق‌های داوطلبانه هم به اختیار خود اشخاص است که صرف چه‌کاری کنند. اموالی که در مسیر اربعین و زیارت امام حسین(علیه السلام) هزینه می‌شود، مانند نذورات برای شعائر حسینی و انفاقات داوطلبانه و صدقات و تبرّعات و اوقاف خاص این مراسم است و کسی حق ندارد نذورات این راه را صرف کار دیگری کند یا مردم را به هزینه کردن اموال خود در کاری دیگر مجبور نماید. (www.hawzah.net)


20. با توجه به اینکه در دین اسلام حضور زنان در جامعه برای تردد به مساجد مکروه دانسته شده و ماندن در خانه را ترجیح داده ، آیا استحباب زیارت برای زنان نیز هست؟
اسلام که برای محفوظ ماندن زن از نگاه نامحرم بسیار توصیه می‌کند حتی‌الامکان زن از خانه خارج نشود ولی برای زیارت امام حسین(علیه‌السلام) آن را مستحب دانسته است. اُم سعید احمسیه زنی است که امام صادق(علیه‌السلام) به او فرمودند «یا أُمَّ سَعِیدٍ تَزُورِینَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ قَالَتْ قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ لِی زُورِیهِ فَإِنَّ زِیَارَهَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ وَاجِبَهٌ عَلَى الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ» (وسائل الشیعة، ج‏14، ص: 437) ، البته کلمه واجبهٌ به معنای وجوب فقهی نیست بلکه همان استحباب مؤکدی است که برای زیارت امام حسین(علیه‌السلام) در مورد مردان هست. زن که در اسلام معاف از جهاد درراه خداست، جهاد درراه خدا جایی است که انسان برای حفظ و دفاع از دین خدا قیام کند. زن از این جهاد معاف است، اما در مورد زیارت امام حسین(علیه‌السلام) ترغیب شده که زنان نیز مشرف شده و قبر ابی‌عبدالله(علیه‌السلام) را زیارت کنند.





 
منبع: روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر


تعداد بازديد اين صفحه: 670
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم (شعبه اصفهان)
مجری سایت : شرکت سیگما